سرپرست گروه کَرنانوازی شرق گیلان با اشاره به قدمت یکهزار و ۵۰۰ ساله ساز کَرنا گفت: شمار نوازندگان و محلات فعال این آیین موسیقایی کاهش چشمگیری پیدا کرده و در خطر فراموشی است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایرنا، رمضان مذنبی سرپرست گروه کَرنانوازی شرق گیلان درباره کارکردهای ساز کَرنا اظهار کرد: این ساز در دهه نخست ماه محرم نواخته میشود و علاوه بر آن، اگر جوانی در منطقهای از دنیا برود، برای دلگرمی خانواده او نیز از نوای این ساز استفاده میکنند.
او با اشاره به کاهش چشمگیر تعداد کرنانوازان گفت: در گذشته حدود ۷۶ محله به اجرای کرنانوازی میپرداختند اما امروز این تعداد به کمتر از ۲۰ محله رسیده است. خود من از هشت سالگی نواختن این ساز را آغاز کردم و آن زمان با گروهی ۴۰ نفره اجرا داشتیم اما اکنون تعداد اعضای گروهها به ۲۰ و حتی گاهی ۱۰ نفر کاهش یافته است.
مذنبی دلیل کاهش نوازندگان ساز کَرنا را دشواری یادگیری و نواختن این ساز دانست و افزود: کرنا، سازی سخت برای اجراست و به همین دلیل استقبال از آن کمتر شده است اما اگر فردی بتواند تنها صدای اولیه این ساز را تولید کند، در مدت ۱۰ روز میتوان او را به یکی از نوازندگان برتر تبدیل کرد.
سرپرست گروه کَرنانوازی درباره حفظ رپرتوار این موسیقی بیان کرد: از اجراها فیلمبرداری شده و این آثار ثبت شدهاند. در حال حاضر تنها یک روستا در گیلان، سبک اصیل و قدیمی کرنانوازی را اجرا میکند.
او درباره برنامهها و ایدههایی برای جذب نسل جوان به نوازندگی ساز کرنا گفت: اگر با همین روند پیش برویم، احتمال دارد این میراث کمتر از ۴۰ سال دیگر دوام داشته باشد، زیرا جوانان انگیزه و اشتیاق کافی برای فراگیری آن ندارند. برای حفظ این هنر باید امکانات و حمایتهای لازم فراهم شود اما متأسفانه در حال حاضر چنین شرایطی وجود ندارد.
مذنبی درباره ساختار ساز کرنا نیز توضیح داد: در گذشته این ساز را با نیهای سهمتری که در مردابها میرویید، میساختند. نی را با سیم سوراخ میکردند و با استفاده از کاه، طنابی میساختند تا پرزهای داخل نی را از بین ببرد؛ فرآیندی که بسیار دشوار و زمانبر بود اما امروزه با پیشرفت فناوری، از لولههای پولیکا برای ساخت بدنه ساز استفاده میشود.
این نوزانده ساز کَرنا اظهار کرد: هر چند لوله پولیکا همان صدا را تولید میکند اما فشار بیشتری به نوازنده وارد میشود و اگر فرد مهارت کافی نداشته باشد، نواختن آن دشوارتر خواهد بود. همچنین مخروط انتهایی ساز از نوعی کدوی خاص ساخته میشود که ویژه همین ساز است و در حال حاضر شاید تنها دو نفر در گیلان این نوع کدو را کشت کنند؛ موضوعی که موجب افزایش قیمت و دشوارتر شدن ساخت این ساز شده است.
مذنبی که تیرماه امسال به مناسبت ماه محرم همراه گروهی از نوازندگان در محفل عاشورایی «خیمه هنر» آثاری را اجرا کرد، درباره رپرتوار اجرایی در رویداد گفت: در این اجرا یکی از سازهای سنتی و کهن شرق گیلان که امروزه با نام «کرنا» شناخته میشود، به صدا در آمد. سازی که حدود یکهزار و ۵۰۰ سال در شرق گیلان نواخته شده و بخشی از آیینهای مذهبی و اجتماعی این منطقه به شمار میرود.
سرپرست گروه کَرنانوازی شرق گیلان با بیان اینکه گروه اصلی کرنانوازی متشکل از ۲۵ نفر است، افزود: در اجرای پیشرو تنها چهار نفر از اعضای گروه حضور داشتند و به نظرم شور و حال اصلی این موسیقی آیینی به مخاطبان منتقل نشد.
آیین کَرنانوازی یا کَرنازنی یکی از رسوم در فرهنگ عزاداری و میراث کهن ایرانیها در ایام محرم و سوگواری شهادت امام حسین (ع) است. این آیین سال ۱۳۹۱ به عنوان مراسم آیینی فرهنگ عزاداری در فهرست آثار ملی و معنوی ایرانیان به ثبت رسیده است.
دومین دوره محفل عاشورایی «خیمه هنر» به مناسبت دهه دوم ماه محرم به همت معاونت امور هنری و سایر زیرمجموعههای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری منطقه ۱۱ تهران، سازمان زیباسازی شهرداری تهران هفتم تا ۱۶ تیرماه در مجموعه تئاتر شهر برگزار میشود.
۲۴۲۲۴۳
