در جهانبینی توحیدی اسلام، کرامت انسانی زن، او را صاحب حق میسازد و استقلال مالیاش، نه یک امتیاز که حقی مسلم و انکارناپذیر است. سیره نبوی، با تکیه بر قرآن، این حق را نه فقط در گفتار که در عمل با الگویی بیبدیل از بانوان مسلمان به نمایش گذاشت.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، در جامعهای که پیش از ظهور اسلام، زنان از ابتداییترین حقوق مالی محروم بودند، پیامبر اسلام، محمد، با تکیه بر آموزههای قرآن، استقلال اقتصادی آنان را به رسمیت شناخت. از تصریح آیه «لِلرِّجَالِ نَصِیبٌ… وَلِلنِّسَاءِ نَصِیبٌ…» تا سیره عملی در احترام به مالکیت بانوانی چون خدیجه بنت خویلد، عصر نبوی الگویی ماندگار از آزادی و کرامت اقتصادی زن را بنیان نهاد.
بنابر روایت ابنا، در جامعهای که زنان را به عنوان کالایی برای ارث بردن مینگرستند، پیامبر اعظم(ص) با سیره عملی خود، استقلال مالی زنان را به رسمیت شناخت و الگویی ماندگار از کرامت و آزادی اقتصادی برای آنان به ارمغان آورد.
قرآن کریم در تثبیت حق مالی زنان میفرماید: «لِّلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبْنَ»[۱]؛ مردان را از آنچه به دست میآورند بهرهای است و زنان را نیز از آنچه به دست میآورند بهرهای است. این آیه مبنای استقلال اقتصادی زن را در اسلام بنیان نهاد. بر اساس این اصل، زنان حق دارند هرگونه فعالیت اقتصادی انجام دهند و درآمد حاصل از آن به خودشان تعلق دارد و هیچکس حتی شوهر حق تصرف در اموال آنان را ندارد.
الگوی عملی: حضرت خدیجه(س) و دیگر بانوان
سیره پیامبر(ص) با حضرت خدیجه(س) بهترین گواه بر این مدعاست. ایشان تاجری توانمند و سرمایهداری بزرگ بود که اموال فراوان و کاروانهای تجاری متعدد داشت و پس از ازدواج با پیامبر(ص)، نه تنها استقلال مالی خود را حفظ کرد، بلکه تمام ثروتش را در راه گسترش اسلام به کار گرفت[۱].
رسول خدا(ص) درباره ایشان فرمودند: «هیچ مالی هرگز به من سود نبخشید آن گونه که ثروت خدیجه به من سود بخشید»[۲].
همچنین بانوان دیگر مانند سوده همسر پیامبر(ص) که به «امالمساکین» ملقب بود، آزادانه اموال خود را در راه نیازمندان انفاق میکرد و حضرت او را کاملاً در امور مالیاش آزاد گذاشته بودند.[۳].
پینوشت:
[۱] سوره نساء، آیه ۳۲
[۲] بحارالأنوار، جلد ۱۶، صفحه ۲۰
[۳] – ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص ۴۲–۴۵
