سیستم DRS یکی از فناوریهای مهم در خودروهای فرمول یک است که با کاهش مقاومت هوا، سرعت خودرو را در مسیرهای مستقیم افزایش میدهد. این سیستم نقش مهمی در آسانتر شدن سبقتگیری و افزایش هیجان مسابقات دارد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، به نقل از اسب بخار، مسابقات فرمول یک به عنوان پیشرفتهترین سطح رقابتهای اتومبیلرانی جهان شناخته میشود. در این مسابقات، هر جزئی از خودرو با دقتی بسیار بالا طراحی میشود تا حداکثر عملکرد آیرودینامیکی و مکانیکی حاصل شود.
یکی از فناوریهایی که در سالهای اخیر نقش مهمی در افزایش جذابیت مسابقات و تسهیل سبقتگیری ایفا کرده است، سیستم DRS یا سیستم کاهش درگ است. این سیستم با تغییر موقت ساختار آیرودینامیکی بال عقب خودرو، مقاومت هوا را کاهش میدهد و به راننده اجازه میدهد در مسیرهای مستقیم با سرعت بیشتری حرکت کند.
آیرودینامیک در خودروهای فرمول یک
برای درک بهتر عملکرد DRS، ابتدا باید به نقش آیرودینامیک در خودروهای فرمول یک توجه کرد. خودروهای فرمول یک به گونهای طراحی میشوند که هنگام حرکت با سرعتهای بسیار بالا، نیرویی به نام داون فورس یا نیروی رو به پایین تولید کنند. این نیرو باعث میشود خودرو با فشار بیشتری به سطح پیست بچسبد و در نتیجه در پیچها با پایداری و سرعت بیشتری حرکت کند.
با این حال تولید داون فورس بالا یک پیامد مهم نیز دارد: افزایش مقاومت هوا یا همان درگ. هرچه بالهای آیرودینامیکی خودرو بیشتر هوا را منحرف کنند تا داون فورس تولید شود، مقاومت هوا نیز افزایش مییابد. این مقاومت میتواند سرعت خودرو در مسیرهای مستقیم را کاهش دهد، بنابراین مهندسان همواره میان دو عامل مهم یعنی داون فورس و درگ تعادل ایجاد میکنند.
سیستم DRS چیست؟
DRS مخفف عبارت Drag Reduction System به معنای سیستم کاهش مقاومت هوا است. این فناوری در بال عقب خودروهای فرمول یک قرار دارد و از یک بخش متحرک در بال عقب تشکیل شده است که میتواند در شرایط خاص باز شود.
در حالت عادی، بال عقب به گونهای قرار گرفته که مقدار زیادی داون فورس تولید کند. اما هنگامی که DRS فعال میشود، بخشی از بال عقب باز شده و زاویه آن تغییر میکند. این تغییر باعث میشود جریان هوا با مانع کمتری از روی بال عبور کند و در نتیجه مقاومت هوا کاهش یابد. کاهش درگ باعث افزایش سرعت خودرو در مسیرهای مستقیم میشود.
در بسیاری از موارد، فعال شدن DRS میتواند سرعت خودرو را حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر بر ساعت افزایش دهد. این افزایش سرعت اغلب برای نزدیک شدن به خودروی جلویی و انجام سبقت کافی است.
ساختار و عملکرد فنی سیستم
سیستم DRS از یک فلپ متحرک در قسمت بالایی بال عقب تشکیل شده است. این فلپ توسط مکانیزمهای هیدرولیکی یا الکترونیکی کنترل میشود و راننده میتواند آن را از طریق دکمهای روی فرمان فعال کند.
در حالت عادی فلپ بسته است و بال عقب حداکثر داون فورس را تولید میکند. اما زمانی که راننده DRS را فعال میکند فلپ باز شده و فاصله میان دو بخش بال عقب افزایش مییابد. این تغییر زاویه باعث کاهش اختلاف فشار هوا در دو طرف بال و در نتیجه کاهش مقاومت آیرودینامیکی میشود.
به محض اینکه راننده ترمز بگیرد یا از محدوده مجاز عبور کند، سیستم به طور خودکار به حالت اولیه بازمیگردد و فلپ دوباره بسته میشود.
مناطق استفاده از DRS در پیست
استفاده از DRS در هر نقطه از پیست مجاز نیست. در هر پیست مسابقه سازمان برگزارکننده بخشهای مشخصی را به عنوان مناطق DRS یا همان DRS Zone تعیین میکند. این مناطق معمولاً در مسیرهای مستقیم و طولانی قرار دارند، جایی که افزایش سرعت میتواند به سبقت گرفتن کمک کند.
پیش از هر منطقه DRS، نقطهای به نام نقطه تشخیص وجود دارد. در این نقطه فاصله میان خودروها اندازهگیری میشود. اگر فاصله خودروی تعقیبکننده با خودروی جلویی کمتر از یک ثانیه باشد، راننده اجازه خواهد داشت در منطقه DRS سیستم را فعال کند.
قوانین استفاده از DRS
سیستم DRS تحت قوانین مشخصی در مسابقات استفاده میشود. مهمترین این قوانین عبارتاند از:
اول اینکه DRS در ابتدای مسابقه فعال نیست. معمولاً پس از گذشت دو دور از شروع مسابقه، امکان استفاده از آن فراهم میشود.
دوم اینکه راننده تنها در صورتی میتواند از DRS استفاده کند که فاصله او با خودروی جلویی کمتر از یک ثانیه باشد.
سوم اینکه DRS تنها در مناطق مشخصی از پیست قابل استفاده است.
چهارم اینکه در شرایط آبوهوایی نامساعد، مانند بارندگی شدید، مسئولان مسابقه ممکن است استفاده از این سیستم را غیرفعال کنند تا ایمنی رانندگان حفظ شود.
هدف از معرفی سیستم DRS
در سالهای پیش از معرفی DRS، یکی از مشکلات مهم مسابقات فرمول یک دشواری سبقت گرفتن بود. خودروهای مدرن فرمول یک جریان هوای بسیار آشفتهای در پشت خود ایجاد میکنند. این جریان باعث میشود خودرویی که در پشت آن حرکت میکند بخشی از داونفورس خود را از دست بدهد و در نتیجه نتواند به راحتی به خودروی جلویی نزدیک شود.
به همین دلیل، فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی (FIA) در سال ۲۰۱۱ سیستم DRS را معرفی کرد تا رانندگان بتوانند در شرایط مشخصی سرعت بیشتری کسب کنند و فرصتهای سبقت افزایش یابد.
آینده DRS و تغییرات قوانین از فصل ۲۰۲۶
با وجود نقش مهم DRS در افزایش سبقت گیری، این سیستم در شکل فعلی خود احتمالاً تا پایان مقررات کنونی فرمول یک، یعنی تا پیش از آغاز فصل ۲۰۲۶ یکی از ابزارهای اصلی مسابقات باقی خواهد ماند. اما از فصل ۲۰۲۶، با اجرای نسل جدید قوانین فنی خودروهای فرمول یک وارد دورهای تازه از آیرودینامیک فعال خواهند شد. دورهای که در آن تنها بال عقب مطرح نیست، بلکه بخشهایی از آیرودینامیک خودرو میتوانند به شکل هوشمندتر و گستردهتر تغییر وضعیت دهند.
در مقررات جدید، هدف این است که خودروها در مسیرهای مستقیم مقاومت هوای کمتری داشته باشند و در پیچها همچنان نیروی رو به پایین کافی تولید کنند. به همین دلیل مفهوم DRS به شکل فعلی آن جای خود را به سامانههای پیشرفتهتر آیرودینامیک فعال میدهد. به بیان ساده، DRS که امروز بیشتر به باز شدن فلپ بال عقب محدود است در آینده بخشی از یک سیستم کاملتر برای مدیریت همزمان سرعت، پایداری و مصرف انرژی خودرو خواهد شد.
این تغییر نشان میدهد که فرمول یک همچنان در مسیر نوآوری حرکت میکند. همانطور که DRS در سال ۲۰۱۱ برای افزایش هیجان و فرصتهای سبقتگیری معرفی شد، قوانین ۲۰۲۶ نیز تلاش میکنند تعادلی تازه میان رقابت نزدیکتر، کارایی بالاتر و فناوری پیشرفتهتر ایجاد کنند.
جمع بندی
سیستم DRS یکی از فناوریهای مهم و نوآورانه در دنیای فرمول یک است که با هدف افزایش سرعت در مسیرهای مستقیم و تسهیل سبقتگیری طراحی شده است. این سیستم با تغییر موقت در ساختار بال عقب، مقاومت هوا را کاهش داده و امکان دستیابی به سرعت بیشتر را فراهم میکند. از زمان معرفی آن در سال ۲۰۱۱، DRS نقش مهمی در افزایش جذابیت مسابقات ایفا کرده و به یکی از عناصر کلیدی استراتژی رانندگان و تیمها تبدیل شده است. در مجموع، این فناوری نمونهای از تلاش مداوم مهندسان و مسئولان مسابقات برای ایجاد تعادل میان عملکرد فنی خودروها، ایمنی رانندگان و هیجان رقابتها به شمار میرود.
۲۲۷۳۲۲
