در وضعیتی که خاورمیانه و کشورهای عربی میزبان ادوات سنگین نظامی آمریکا شدهاند، اظهارات سفیر آمریکا ممکن است آتشی در خرمن وضعیت جنگی خاورمیانه شود. مساله حمله به ایران است یا حمله به خاورمیانه و اجرای طرح اسرائیل بزرگ؟
به گزارش خبرآنلاین، روز گذشته مصاحبه ای از مایک هاکبی سفیر تندروی آمریکا در اسرائیل با تاکر کارلسون محافظه کار آمریکایی که یکی از حامیان سرسخت جنبش ماگا (اول آمریکا) است جنجال بزرگی را در میان کشورهای عربی به همراه داشت.
اظهارات او همان ساعات اول انتشار در تیتر یک خبرگزاری های آمریکا و خاورمیانه نشست و بازخورد به شدت منفی را چه در آمریکا و چه در منطقه به همراه داشت. شبکه خبری سیانان در بخشی از مصاحبه او با کارلسون نوشت:
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اورشلیم، گفته است که اگر اسرائیل کنترل بخش وسیعی از خاورمیانه را به دست گیرد «خوب» خواهد بود.
در مصاحبهای با تاکر کارلسون، مفسر محافظهکار آمریکایی، از هاکبی در مورد برداشتش از آیهای از کتاب مقدس که میگوید سرزمینی شامل بخشهایی از مصر، سوریه و عراق به قوم یهود وعده داده شده است، سوال شد.
کارلسون گفت که طبق عهد عتیق، مرزها «اساساً کل خاورمیانه» خواهند بود.او ادامه داد: «آیا اسرائیل حقی بر آن سرزمین دارد؟»
هاکبی در پاسخ گفت: «مطمئن نیستم که تا این حد پیش برویم. این یک قطعه زمین بزرگ خواهد بود.»
کارلسون سپس او را تحت فشار قرار داد: «آیا اسرائیل حقی بر آن سرزمین دارد؟»
هاکبی پاسخ داد: «اگر همه آن را تصرف کنند، خوب خواهد بود.» و سپس افزود: «فکر نمیکنم این چیزی باشد که امروز اینجا در مورد آن صحبت میکنیم.»
کارلسون پرسید: «فکر میکنید اگر دولت اسرائیل تمام اردن را تصرف کند، خوب خواهد بود؟»
هاکبی پاسخ داد: «آنها سعی در تصرف اردن ندارند. آنها سعی در تصرف سوریه ندارند. آنها سعی در تصرف عراق یا هر جای دیگری ندارند، اما میخواهند از مردم خود محافظت کنند.» هاکبی افزود: «فکر میکنم شما چیزی را از قلم انداختهاید زیرا آنها نمیخواهند که برگردند و همه اینها را تصرف کنند، بلکه میخواهند حداقل زمینی را که اکنون اشغال کردهاند، اکنون در آن زندگی میکنند، اکنون به طور مشروع مالک آن هستند و این یک پناهگاه امن برای آنهاست، تصرف کنند.»
سیانان در ادامه گزارش خود با تاکید بر موضع ترامپ نوشت: در نوامبر 2024، اندکی پس از آنکه رئیس جمهور دونالد ترامپ، هاکبی را به عنوان گزینه خود برای سفیر در اسرائیل اعلام کرد، هاکبی به روشنی اعلام کرد که از الحاق کرانه باختری اشغالی به اسرائیل حمایت میکند. او به رادیو ارتش اسرائیل گفت: «من سیاست را تعیین نمیکنم، من سیاست رئیسجمهور را اجرا خواهم کرد. اما (ترامپ) در دوره اول ریاست جمهوری خود نشان داده است که هرگز هیچ رئیسجمهور آمریکایی به اندازه او در ایجاد درک درستی از حاکمیت اسرائیل مفید نبوده است.»
سپتامبر گذشته، ترامپ گفت: «من اجازه نمیدهم اسرائیل کرانه باختری را ضمیمه کند. نه، اجازه نمیدهم. این اتفاق نخواهد افتاد.»
پیشنهاد حتی حمایت اسمی از حاکمیت اسرائیل بر بخش بزرگی از خاورمیانه، یک خروج بیسابقه از سیاست خارجی آمریکا است. این همچنین فراتر از آن چیزی است که بسیاری از راستگرایان افراطی اسرائیل مایلند علناً خواستار آن شوند.
تقریباً همه کشورهای خاورمیانه به جز اسرائیل، روز یکشنبه در بیانیهای مشترک اظهارات هاکبی را محکوم کردند.
این بیانیه به رهبری امارات متحده عربی و با حمایت عربستان سعودی، مصر، اردن، قطر، اندونزی، پاکستان و دیگران، اظهارات توسعهطلبانه هاکبی را «خطرناک و فتنهانگیز» خواند.
در بیانیه کشورهای عربی و اسلامی آمده است که اظهارات هاکبی «نقض آشکار قوانین بینالمللی» است که برنامههای ترامپ برای غزه را که برخی از آنها اوایل این هفته در جلسه هیئت صلح در واشنگتن تشریح شد، به خطر میاندازد.
وزارت امور خارجه فلسطین روز شنبه اعلام کرد که اظهارات هاکبی «با واقعیتهای مذهبی و تاریخی، قوانین بینالمللی و موضع ابراز شده توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، مبنی بر رد الحاق کرانه باختری، مغایرت دارد.»
به گزارش خبرآنلاین، خشم کشورهای عربی با ارسال اعلامیه و بیانیه بازگو کننده وضعیت شکننده منطقه است. کاخ سفید درباره این موضوع به رسانه ها اظهار نظری نکرده است و پاسخ موضع گیری کشورهای عربی هم تا کنون داده نشده است. این که در این برهه حساس منطقه که آمریکایی ها در بی سابقه ترین شکل ممکن اداوات نظامی خود را گسیل خاورمیانه کرده اند اظهارات سفیر آمریکا در اسرائیل از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. چراکه ممکن است بعد از ایران کشورهای عربی هم مورد حمله قرار بگیرند. چرا سفیر آمریکا در این زمان و در این مقطع این اظهارات را مطرح کرد؟ آیا واقعا او موضع ایالات متحده و شخص ترامپ و دولت او را بیان کرد؟ و یا نقش پلیس بد و پلیس خوب را اجرا می کنند؟ این مهم در گذر زمان که چندان دور نیست مشخص خواهد شد.
در ادامه این گزارش واکنش ها به این اظهارات را مرور میکنیم؛
هدف حمله آمریکا به ایران مشخص شد
به گزارش خبرآنلاین در ایران نیز دکتر سیدحسین موسویان استاد بازنشسته دانشگاه پرینستون آمریکا نیز در کانال تلگرامی خود نوشت:
اظهارات رسمی سفیر ایالات متحده در اسرائیل و نخستوزیر اسرائیل، نشان میدهد که روایت واقعی پشت حملات نظامی قبلی آمریکا و اسرائیل به ایران، و همچنین استقرار بیسابقه نیروهای نظامی آمریکا در منطقه، نه درباره مسئله هستهای ایران و غنیسازی، بلکه درباره پروژه «اسرائیل بزرگ» است.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، گفت که اگر اسرائیل در سراسر خاورمیانه گسترش یابد «مشکلی ندارد»، و بر آنچه حق مردم یهود بر «سرزمین موعود» توصیف کرد، تأکید نمود.
نخستوزیر نتانیاهو گفت که احساس میکند در یک «ماموریت تاریخی و معنوی» قرار دارد و «بسیار» به چشمانداز سرزمین موعود و اسرائیل بزرگ وابسته است.
مفهوم «اسرائیل بزرگ» که از سوی اسرائیلیهای فراملیگرای افراطی حمایت میشود، به طور کلی به یک دیدگاه توسعهطلبانه اشاره دارد که ادعای حاکمیت بر کرانه باختری اشغالی، غزه و بخشهایی از لبنان، سوریه، مصر و اردن را مطرح میکند.
کشورهای عربی چه موضعی گرفتند؟
اردن
سخنگوی وزارت امور خارجه اردن با محکوم کردن اظهارات «مایک هاکابی» سفیر آمریکا در تل آویو و از چهرههای نزدیک به «دونالد ترامپ»، این اظهارات را مغایر با مواضع اعلام شده رئیس جمهور آمریکا در مخالفت با الحاق کرانه باختری، ناقض هنجارهای دیپلماتیک و حقوق بینالملل، و تهدیدی برای ثبات منطقه دانست.
ایرنا به نقل از گزارش پایگاه خبری رای الیوم، نوشت: «فؤاد مجالی» در بیانیهای، اظهارات مایک هاکابی سفیر آمریکا در تل آویو را به شدت محکوم کرد و افزود: این اظهارات، عبث، تحریکآمیز، ناقض هنجارهای دیپلماتیک، خدشهدار کننده حاکمیت کشورهای منطقه و مغایر صریح با حقوق بینالملل و منشور ملل متحد است.
وی افزود که این اظهارات با موضع اعلام شده دونالد ترامپ در مخالفت با الحاق کرانه باختری اشغالی نیز در تضاد است.
سخنگوی وزارت امور خارجه اردن با تاکید بر اینکه «طبق حقوق بینالملل، کرانه باختری از جمله قدس شرقی و نوار غزه، اراضی فلسطینی هستند»، ادامه داد: پایان دادن به اشغالگری و تشکیل دولت مستقل فلسطینی در سراسر اراضی اشغالی فلسطین بر اساس راهحل دو دولتی و مطابق با حقوق بینالملل، تنها راه دستیابی به صلح عادلانه و فراگیر در منطقه است.
مجالی همچنین بر اهمیت هم افزایی تمام تلاش ها برای تثبیت ثبات در غزه و اجرای طرح رئیسجمهور آمریکا و قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت تاکید کرد و افزود: به جای صدور اظهارات بیهوده، تحریکآمیز، غیر مسئولانه و فاقد هرگونه ارزش حقوقی و عملی، باید بر راه حلهای سازنده تمرکز کرد.
به نوشته رای الیوم، با این واکنش، وزارت خارجه اردن از سنت دیرینه چنددههای خود در پرهیز از پاسخ به مطالب رسانهای فاصله گرفت.
به گزارش این روزنامه، امان به مقامات آمریکایی و اروپایی اطلاع داده است که اظهارات هاکبی که از طریق رسانهای وابسته به «تاکر کارلسون» فعال راستگرا، منتشر شده است به «تروریسم» خدمت میکند و به درگیریها بعد مذهبی می بخشد و با استراتژی اعلام شده از سوی دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا همخوانی ندارد.
عربستان سعودی: اظهارات سفیر آمریکا در تل آویو بازی با آتش است / واشنگتن توضیح دهد
وزارت امور خارجه عربستان، اظهارات سفیر آمریکا در تلآویو که در آن بیپروا اظهار داشت که سیطره اسرائیل بر کل خاورمیانه قابل قبول خواهد بود را به شدت رد و قاطعانه محکوم کرد و آن را بازی با آتش و تهدیدی برای نظم جهانی دانست.
وزارت امور خارجه این کشور در بیانیه ای بر رد صریح این اظهارات غیرمسئولانه که نقض قوانین بینالمللی، منشور سازمان ملل و هنجارهای دیپلماتیک است، تاکید کرد که چنین اظهاراتی، سابقه خطرناکی را برای یک مقام آمریکایی ایجاد میکند و نشان دهنده بیتوجهی به روابط ممتاز بین کشورهای منطقه و ایالات متحده آمریکا است.
وزارت خارجه عربستان افزود که این موضع افراطی، با تحریک خصومت علیه کشورها و مردم منطقه و تضعیف پایههای نظم بینالمللی، عواقب وخیمی را به همراه دارد و صلح و امنیت جهانی را تهدید میکند.
بیانیه وزارت خارجه عربستان با اشاره به اینکه نظم بین المللی که مورد توافق ملتهای جهان برای پایان دادن به جنگهای خونینی است که در گذشته جان میلیونها نفر را گرفته است، همچنین از اصل احترام به مرزهای جغرافیایی و حاکمیت کشورها حمایت میکند، تاکید کرد که وزارت امور خارجه آمریکا باید موضع خود را در مورد این طرح (اظهارات مطرح شده سفیر آمریکا در سرزمین های اشغالی فلسطین) که توسط همه ملتهای صلح دوست در سراسر جهان رد میشود، روشن کند.
این بیانیه افزود: در این راستا، عربستان بار دیگر موضع ثابت خود مبنی بر رد هر چیزی که به حاکمیت، مرزها و تمامیت ارضی کشورها لطمه بزند را تکرار و تاکید می کند که تنها راه دستیابی به صلح عادلانه و جامع، پایان دادن به اشغالگری بر اساس راهحل دو دولت و تاسیس یک کشور مستقل فلسطینی بر اساس مرزهای سال ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی است.
بیانیه مشترک
بیانیه وزارتخانههای خارجه عربستان سعودی، اردن، امارات متحده عربی، قطر، اندونزی، پاکستان، مصر، ترکیه، سوریه، فلسطین، کویت، لبنان، عمان و بحرین، به همراه دبیرخانههای شورای همکاری خلیج فارس، اتحادیه کشورهای عربی و سازمان همکاری اسلامی در محکومیت شدید سخنان سفیر آمریکا در اسرائیل به شرح ذیل است:
وزارت امور خارجه کشورهای عربی (از جمله عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت، عمان، مصر، اردن، لبنان، سوریه، عراق، یمن، فلسطین، مراکش، الجزایر، تونس، لیبی، سودان، سومالی، جیبوتی و موریتانی) و همچنین شورای همکاری خلیج فارس و سازمان همکاری اسلامی، به شدت هرگونه پیشنهاد یا طرحی را که به دنبال تحمیل حاکمیت اسرائیل بر اراضی عربی اشغالی، به ویژه غزه، کرانه باختری و بیتالمقدس شرقی باشد، محکوم و رد میکنند.
این وزارتخانهها تأکید میکنند که اینگونه طرحها و اظهارات (مانند آنچه از سوی رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ پیشنهاد شده) مغایر با قوانین بینالمللی، قطعنامههای سازمان ملل متحد، اصول حقوق بشر و امنیت و ثبات منطقه است.
وزارتخانهها بر این باورند که چنین طرحهایی تهدیدی جدی برای امنیت و ثبات منطقه و جهان به شمار میرود و تلاشی برای تثبیت اشغال، تغییر واقعیتهای میدانی و نقض حقوق ملت فلسطین در تعیین سرنوشت خود است.
آنها مجدداً تأکید میکنند که هیچ حاکمیتی برای اسرائیل بر اراضی فلسطینی اشغالی وجود ندارد و هرگونه تلاش برای الحاق یا اعمال حاکمیت بر کرانه باختری، غزه یا بیتالمقدس شرقی غیرقانونی و باطل است.
وزارتخانهها هشدار میدهند که ادامه این سیاستهای گسترشطلبانه اسرائیلی، همراه با حمایت یا سکوت برخی طرفها، تنها به افزایش خشونت، عدم ثبات و تهدید صلح منجر خواهد شد.
آنها بر موضع ثابت خود مبنی بر حمایت از حقوق ملت فلسطین برای تعیین سرنوشت، پایان اشغال، برقراری دولت مستقل فلسطینی با پایتختی بیتالمقدس شرقی بر اساس مرزهای ۱۹۶۷، و تحقق صلح عادلانه و جامع تأکید میکنند.
در پایان، وزارتخانهها اعلام میکنند که هرگونه طرح یا اقدامی که به تهاجم بیشتر به حقوق فلسطینیان منجر شود، محکوم است و کشورهای عربی متعهد به حمایت از ملت فلسطین و تلاش برای پایان اشغال و برقراری صلح بر اساس قطعنامههای بینالمللی هستند.
تاریخ: ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ میلادی / ۵ رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری
عراق
وزارت امور خارجه عراق اظهارات «مایک هاکبی»، سفیر آمریکا در تل آویو، درباره تسلط رژیم صهیونیستی بر خاورمیانه را بهشدت محکوم کرد.
در بیانیه وزارت خارجه عراق آمده است که چنین سخنانی تعرضی خطرناک به شمار میرود و با اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد در تعارض است.
این وزارتخانه تأکید کرده است که اینگونه اظهارات به حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی کشورها آسیب میزند و پیامدهای منفی برای امنیت و ثبات منطقه به همراه دارد.
وزارت امور خارجه عراق همچنین بر موضع ثابت این کشور در حمایت از حاکمیت دولتها و مخالفت با هرگونه سیاست یا اقدامی که بر پایه سلطهجویی یا تحمیل واقعیتهای اجباری باشد، تأکید کرده است.
شورای همکاری خلیج فارس
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس با رد اظهارات سفیر آمریکا در سرزمینهای اشغالی، این سخنان را نقض آشکار قوانین و معاهدات بینالمللی دانست.
جاسم محمد البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس اظهارات «غیرمسئولانه و غیرقابل قبول» مایک هاکبی، سفیر واشنگتن در سرزمینهای اشغالی را محکوم کرد.
طبق گزارش وبگاه الخلیج آنلاین، وی در بیانیهای تأکید کرد: این اظهارات که متضمن پذیرش سیطره رژیم صهیونیستی بر اراضی متعلق به کشورهای عربی از جمله کرانه باختری اشغالی است، نقض صریح منشورها و معاهدات بینالمللی بهشمار میرود؛ اسنادی که بر حاکمیت کشورها و تمامیت ارضی آنها تصریح دارند.
البدیوی همچنین خاطرنشان کرد که این مواضع با رویکرد اعلامی آمریکا و دیدگاههای مطرحشده از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور این کشور در زمینه تلاش برای دستیابی به صلح پایدار در مسئله فلسطین همخوانی ندارد و میتواند فرصتهای صلح و ثبات منطقهای را تضعیف کند.
دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس بار دیگر بر موضع ثابت این شورا در حمایت از ملت فلسطین و تشکیل کشور مستقل فلسطینی در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی، بر اساس قطعنامههای مشروعیت بینالمللی و ابتکار صلح عربی، تأکید کرد.
در همین راستا، وزارت امور خارجه عُمان نیز با صدور بیانیهای، اظهارات سفیر آمریکا را بهشدت محکوم و آن را مغایر با حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد دانست.
این وزارتخانه تصریح کرد که چنین مواضعی، پذیرش غیرقانونی تحمیل سیطره بر اراضی عربی از جمله سرزمینهای اشغالی فلسطین را در پی دارد و تهدیدی برای امنیت و ثبات منطقه محسوب میشود.
عمان
وزارت خارجه عمان همچنین بر حمایت ثابت این کشور از حق ملت فلسطین در تعیین سرنوشت، تشکیل دولت مستقل در مرزهای ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی و پایان اشغال تمامی اراضی عربی تأکید کرد.
حماس
جنبش مقاومت اسلامی حماس در بیانیهای، اظهارات سفیر آمریکا در سرزمینهای اشغالی را نشانه جانبداری آشکار واشنگتن از پروژههای توسعهطلبانه رژیم صهیونیستی دانست و نسبت به پیامدهای آن برای امنیت منطقه هشدار داد.
حماس در بیانیهای اعلام کرد که اظهارات مایک هاکبی، بازتابدهنده ذهنیت استعماری حاکم بر پروژه صهیونیستی است.
طبق گزارش خبرگزاری شهاب، در این بیانیه تأکید شده است که این مواضع نشاندهنده جانبداری آشکار آمریکا از طرحهای الحاق و سلطهجویی بوده و نقض صریح قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد به شمار میرود؛ امری که حاکمیت کشورهای منطقه و حقوق ملتهای آن را نادیده میگیرد.
حماس همچنین اعلام کرد که حمایت سفیر آمریکا از گسترش جغرافیایی رژیم صهیونیستی از «نیل تا فرات» تهدیدی مستقیم برای امنیت ملی عربی و اسلامی است و نشان میدهد پروژه صهیونیستی تنها محدود به فلسطین نیست، بلکه جغرافیا، هویت و ثبات کل منطقه را هدف قرار داده است.
این جنبش با تأکید بر پایبندی ملت فلسطین به حقوق ملی خود، از جمله حق تعیین سرنوشت و حاکمیت بر سرزمین و مقدسات، تصریح کرد که چنین اظهاراتی هیچ مشروعیتی برای اشغالگری ایجاد نخواهد کرد.
حماس در ادامه از رهبران کشورهای عربی و اسلامی خواست مواضعی قاطعتر اتخاذ کرده و فراتر از محکومیت لفظی، برای منزوی کردن رژیم صهیونیستی و مقابله با طرحهای آن اقدام کنند.
315
